Bu ayla birlikte bu sayfalarda artık bir iş kurabilmek için izlemeniz gereken yolu adım adım sizlere tarif etmeye çalışacağız. Girişimcilere tavsiyeler vermek amacıyla hazırlanan bu bölümümüz aracılığıyla sizlere iş kurma sürecinizde yardımcı olacak pratik bilgiler aktarmaya çalışacağız. Bu konuda hazırlan ilk yazıda "Girişimcinin kim olduğunu inceleyip kimlerin girişimci olabileceğini, girişimcilerin hangi vasıfları taşıması gerektiğini ve başlanılacak yeni bir işte başarı elde etmenin yollarını açıklayacağız. Zevkle okumanız dilekleriyle.

Ekonomik hayat içerisinde her gün aklında bir iş fikri olan insanlarla karşılaşırız. Ancak gerçekte kurulan işlerin sayısı düşünülenlerden ve sohbetlerde dile getirilenlerden çok azdır. Etrafımızı dikkatli gözlerle tekrar incelediğimizde, başarılı olan işletmeleri, girişimcileri gördüğümüz kadar başarısız olanları da görürüz. Özellikle yaşamımızın büyük bir bölümünü aynı yerde geçirdiysek, eskiden ufak bir kırtasiye olan yerler büyük baskı merkezlerine, küçücük dondurmacılar hazır tatlı fabrikalarına dönüşmektedir. Bu başarıların yanında hemen hemen her birimizin çevresinde bir mağazanın içinde her ne yapılırsa yapılsın tutunamadığını, bir ay restoran, ikinci ay bir kafe, belki bir yıl sonra bir araba galerisi olduğunu görürüz.

Bir insanı girişimci olmaya iten nedenler

Bir girişimciyi başarıya götüren yolu sizlerle paylaşmadan önce bir insanı girişimci olmaya iten sebepleri irdelemenin faydalı olacağını düşünüyoruz. Kimimiz kendi kendisinin patronu olmak, başkalarından emir alarak çalışmamak için, kimimiz ise mevcut iş seçeneklerinin verdiği maddi-manevi kazanımlardan daha fazlasına ulaşmak için girişimciliği seçiyoruz. Bunlara; kendi geleceğini kendi karar ve çabaları ile şekillendirmek , bağımsız ya da esnek bir iş ortamına sahip olmak, iş fırsatlarını değerlendirmek isteyenleri de ekleyebiliriz. Bazı durumlarda ise yaşam koşulları bizi girişimciliğe iter. Kendi işini kurmak dışında hayatını kazanma seçenekleri sınırlı olanlar ile emekli vb. gruplarda olduğu gibi iş kurarak daha çok maddi-manevi tatmin sağlama çabası içerisinde olanlar bu gruba dahil edilebilir.

Kendi işini kuran girişimciler, bu zorlu sürecin sonunda kendileri ve etrafındakiler adına bir takım ödüller alırlar. Ayrıca oluşturduğu artı değer ile içinde bulunduğu topluma fayda sağlar, kendi görüş ve planlarına uygun olarak çalışma olanağı bulur, kendi başına başarmanın manevi tatminine ulaşır, bağımsız çalışma ortamına sahip olur, kendi geleceğini kendi çalışma isteği ve çabası ile şekillendirir.

Başarılı bir girişimcinin sahip olması gereken bilgi, beceri ve davranış biçimleri

İş fikriniz her ne olursa olsun, başarılı bir girişimcilik örneği sergileyebilmeniz için üç ana yeteneğe ihtiyacınız vardır. Bilgi birikimi, beceri yumağı ve davranış biçimi. Girişimci olabilmek için bir iş fırsatı, müşteriler, üretim süreçleri, işletme yönetimi, pazar, rakipler, teknik konular, yardım alınabilecek kaynaklar gibi konularda bilgi sahibi olmak ya da bu konulara yakın olmak gereklidir. Beceri ise yüzme ya da araba kullanma örneklerinde olduğu gibi bilgiyi uygulama yeteneğidir. Bir girişimci işinin gerektirdiği teknik konularda ve bunun yanı sıra pazarlama, finansal yönetim, organizasyon, planlama ve liderlik gibi konularda da beceri sahibi olmalıdır.

                 
Bilgi ve becerinin nispeten geliştirilmesi ve edinilmesi kolaydır. İşinizi kurduktan sonra bilgi ve becerilerinizin eğitim yaşamınızda dahi karşılaşmadığınız bir hızla arttığını göreceksiniz. Bunun tam aksine, davranışların gelişmesi zaman alır ve kolaylıkla değiştirilemez ya da geliştirilemez.

Amerika’da yapılan bir araştırma girişimci bireylerin ortak 14 davranış biçimini ortaya koymaya çalışmıştır. Buna göre başarılı bir girişimci inisiyatif alır, ısrarcıdır, yüksek kalite için çaba gösterir, verimliliğe yoğunlaşır, sorunları orijinal yöntemlerle çözer, hesaplanabilen riskleri alır, ikna edicidir, fırsatları görür ve harekete geçer, sürekli bilgi kaynaklarına ulaşmaya çalışır, anlaşmaların tatminkar bir şekilde neticelenmesi için çaba gösterir, sistematik olarak plan yapar, kendine güvenir, atılgandır ve etkileyici stratejiler kullanır.

Sadece bilgi ve beceriye sahip bir insan işini kurmayı bir şekilde başarsa bile çok uzun süre sürdüremeyecektir. Örneğin; uygun davranış özelliklerine sahip olmayan bir girişimci büyük sıkıntılarla karşılaştığında ısrarcı olmayacak, ya da fırsatları görüp değerlendiremeyecek ya da yeni bir işe girmek için riski hesaplasa dahi almak istemeyecektir.

Teknik becerisi dışında sadece bilgi ve uygun davranış biçimine sahip bir girişimci yapılacak işi değersiz görebilir. Ya da becerisi olmadığından kendini dışarıdaki insanlara çok bağımlı hissedebilir ve bu yüzden savunmasız ve hassastır. Çözüm, bir ortak bulmak ya da gereken becerilere sahip olan insanları işe almak olabilir.

Sadece becerileri ve girişimci davranışları olan potansiyel bir girişimci işi kurmayı başarabilir. Fakat rekabetçi bir ortamda pazar, müşteriler ve genel olarak iş dünyası hakkındaki bilgi eksikliği işin kapanmasına yol açabilir. Bilgi bir çok işin başarılı olabilmesi için hayati önem taşır.

Girişimcilik deneyimini başarıya ulaştıracak faktörler:

İş kurma sürecinde başarılı olabilmeniz için 4 ana faktör gereklidir. Öncelikle iş kurmaya karar vermeniz ve gerekli motivasyona sahip olmanız gerekmektedir. Ardından uygun bir iş fikri ve pazar seçimi gelmektedir. Tüm bu aşamalardan sonra ise gerekli kaynakları ve yetenekleri bir araya getirebilmeniz kritik bir önem taşımaktadır.

Bu dört ana faktörü başarı ile bir araya getirdikten sonra bir iş planı hazırlamalı ve gerekli organizasyon ve yönetim örgüsünü oluşturmalısınız. Tüm bu faktörler içerisinde şüphesiz tek başına en önemli olanı motivasyondur. Ekonomik hayatımız, maalesef, gerekli her şeye sahip oldukları halde motivasyona sahip olmayan bireyler sebebiyle yarım kalan yatırımlar ve iş fikirleri ile sık sık karşılaşmaktadır.

İş fikrinin ön değerlendirmesi

Girişimci başarı potansiyeline sahip olduğunu düşündüğü bir iş fikrini, uygulamaya geçmeden hatta detaylı olarak araştırmaya başlamadan önce genel olarak söz konusu iş fikrinin uygulanmasına engel temel bir faktörün olup olmadığını bilmek zorundadır. Bu ön değerlendirme kesinlikle işin başarı şansını ya da karlılığını araştıran bir çalışma değildir. Buradaki amaç sadece detaylı iş planı oluşturma çalışmasından önce, iş fikrini kısaca değerlendirerek, iş planı çalışmasının ilerideki safhalarında karşımıza çıkabilecek bir imkansızlığı önceden görerek, vakit kazanmaktır. Tabi gerekirse başka bir iş fikrine yoğunlaşmak için bir araçtır. Bu amaçla aşağıda listesi verilen soruların cevapları aranmalıdır. Bu sorulardan bazıları çeşitli iş fikirlerinin özelliklerine göre ayrıca önem kazanabilir.

Girişimcinin sahip olduğu iş fikrinin / fikirlerinin uygulanmasında yerine getirilmesi mümkün olmayan bir yasal gereklilik, izin ya da ruhsat var mı?

İş kurma sürecinde yerine getirilmesi gereken yasal zorunluluklardan herhangi biri girişimci tarafından sağlanamayacak ise, girişimci iş fikrinin yapılabilirliği, karlılığı gibi faktörleri araştırmaya başlamadan önce bu zorunlulukların nasıl çözülebileceğini araştırmak zorundadır.

Örneğin, girişimciler dersane, kreş, çocuk klubü, gıda maddeleri üretimi, sağlık hizmetleri gibi detaylı yasal mevzuatlarla yönlendirilen iş alanlarına girecekler ise bu tür işletmelerin kurulmasında hem teknik yapının hem de idari yapının oluşumunu belirleyen tüm düzenlemelere uygun davranmak zorundadırlar.

Bu gibi durumlarda girişimci açısından çözümlerden bazıları yasal gerekliliklere uygun bir ortakla işe girmek ya da bu şartlara sahip bir kişiyi çalıştırmak olabilir. Diğer taraftan zorunluluklar, işletmede bulundurulması gereken çeşitli teknik uygulamalar ile ilgili ise, girişimci iş fikrinin yatırım boyutunu bu noktayı da içerecek şekilde genişletmek gibi çözümler araştıracaktır. Ön değerlendirme aşamasında bu zorunluluklara potansiyel çözümler bulunamaz ise girişimci iş fikrinin yapılabilirlik araştırması ve iş planı hazırlama aşamalarına geçmemeli, başka bir iş fikri bulmalıdır.

İş fikrinin uygulanması ve başarılı bir işletmenin kurulması için zorunlu olan ve girişimci tarafından temini olanaklı olmayan özel bilgi, beceri, ustalık ve işgücü girdileri var mı?

Çeşitli iş fikirleri bir takım genel meslek başlıkları altında yeralmakla birlikte, iş fikrinin özel kapsamında piyasada oluşmuş mevcut deneyimlere sahip olmayı gerektirmektedir. Örneğin bilgisayar destekli metal işleme tezgahları ile çeşitli metal ürünler üretecek olan bir atölyenin kurulması makine mühendislerinin genel uzmanlık alanları nedeniyle kurabilecekleri bir iş türüdür. Ancak bu iş alanında başarılı bir işletme olmak için kullanılan makinalar ve üretim teknikleri çok hassas işlemler gerektirmektedir. Ayrıca, hızlı ve kaliteli ürün üretmek bu tür işletmelerin temel başarı kriterini oluşturmaktadır. Bu nedenle işletmenin bu alanda deneyimli mühendis ve ustalara sahip olması gerekmektedir. Gereken nitelikte teknik özelliklere ve deneyime sahip elemanları bulma potansiyeli bu alanda iş kuracak girişimcilerin en öncelikli gereksinimidir. Ön değerlendirme aşamasında, bulunduğu bölgede bu tür elemanların bulunmasının mümkün olup olmadığını belirlemek girişimci açısından öncelikli bir araştırma konusudur.

Kurmak istediği işin genel çalışma şekli ve kendisinden talep edeceği çabalardan girişimcinin yerine getirmekte zorlanacağı noktalar var mı?

Ön değerlendirme aşaması, iş fikrinin genel özelliklerinin piyasanın özellikleri ve girişimcinin kişisel özellikleri ile ana başlıklar bazında karşılaştırılması gereken dönemdir. Bunlar arasında "iş fikrinin gerektirdiği çalışma şekli" önemli başlıklardan biridir. Girişimci tarım alanında, örneğin kesme çiçek serası konusunda bir işe giriyorsa, açık havada ve toprakla iç içe çalışmayı kabul etmelidir ya da çeşitli iş fikirlerinde geçerli olacağı gibi günün her saatinde iş başında olabilmelidir. Sadece karlılığını düşünerek bu tür bir işe girmek girişimciler için doğru bir karar değildir. Girişimciliğin sizin için bir yaşam tercihi olup olmadığına burada karar vermelisiniz.

İş fikrinin gerçekleştirilmesi için gerekli finansmanın yaklaşık büyüklüğü nedir? Girişimcinin ulaşabileceği potansiyel kaynaklar açısından bu finansal miktar karşılanması olanaksız bir düzeyde midir?

İş kurmak için toplumun birçok kesiminde çok para sahibi olmak gerektiği inancı vardır. Birçok iş fikri bu inanışın aksine çoğu insan tarafından karşılanabilecek parasal kaynaklarla kurulabilmektedir. Bunun yanında girişimci kendi işini kurma konusunda harekete geçmiş, hedeflerini iyi belirlemiş ve bu konuda yüksek bir motivasyona sahip ise finansal kaynaklar işin kurulması konusunda çözüm bekleyen onlarca faktörden sadece bir tanesidir. Bu aşamada gereken, detaylı çözümler bulmak değil genel olanaksızlık olup olmadığını görmektir. Eğer finansal kaynak gereksinimi girişimci açısından "temini olanaksız" bir düzeyde ise iş fikri yeniden ele alınmalıdır.

Hedeflenen ürünlerin üretiminde gerekli olan teknik ve idari süreçlerin oluşturulması ve uygulanması girişimci için olanaksız mı?

İş fikirleri özellikle üretim konusunda olan girişimciler, üretim sistemlerinin kurulmasında ne tür alt teknik süreçlerin yeralması gerektiğini bir ön incelemeden geçirdikten sonra sistem gruplarının temininin ve işletilmesinin kendi finansal bütçeleri ya da kendi bölge şartları içinde olanaklı olup olmadığını görmek zorundadır. Örneğin deri işleme konusunda iş kuracak bir girişimci, teknik işlem akışının genelini ele aldıktan sonra çevresel etkilerin günümüzde önemle ele alınmaya başlanması nedeniyle, işletmenin atık işlemleri sürecinin çözümünün olanaklı olup olmadığını araştırmalıdır. Bu noktada bir çözüm yolu bulunamaz ise iş fikrinin uygulanması olanaksız hale gelecektir. Örnekteki deri işleme işletmesini kurmak isteyen girişimci ortak kullanımda olan bir arıtma tesisine ulaşamıyor ve kendi teknik sürecinin gerektirdiği arıtma tesisini yatırım kalemleri arasına almak zorunda kalacak ise bunu ön değerlendirme aşamasında görmek zorundadır.

İşletmelerin idari çalışmaları içinde, gerekli nitelikteki elemanların temin edilmesi, pazarlama ve satış faaliyetlerinin gerektiği şekilde yerine getirilmesi, iş piyasası ile bağlantı noktalarına ulaşılması gibi süreçler söz konusudur. Bunlar arasında ön değerlendirme aşamasında öncelikle gerekli eleman profilini temin etme olanağı ile pazarlama çalışmalarının başarı şansı ele alınmalıdır.

Girişimciler iş fikirlerinin gerektirdiği pazarlama faaliyetlerinin işletmenin başarılı olması açısından önemini ve önündeki zorlukları incelemelidirler. Ön değerlendirme aşamasında ele alınması gereken noktalar pazarlamanın başarılı olması için özel dağıtım kuruluşlarına ya da özel araç ve sistemlere gerek olup olmayacağıdır. Örneğin iş fikri piyasada henüz bilinmeyen bir ürünü üretmek ya da satmak ise yoğun ve bütçeli bir tanıtım kaçınılmazdır. Üretilen ürün soğuk zincir ile ya da belirli sürelere dayalı olarak tüketicilere ulaştırılacak ise taşıma araçları ve ürün depoları özel şartlar taşımalıdır.

Girişimcinin iş fikrinin temel başarı kriteri nedir? Girişimcinin kuracağı işin başarı şansına yönelik genel değerlendirmesi nedir?

Piyasada kurulu işler girişimciler için genellikle iş fikri kaynakları olmaktadır. Bir iş kolundaki başarılı işletmeler benzer işlerin kurulmasına neden olmaktadır. Kendi işini kurmak isteyenler için önemli bir nokta da her bir girişim örneğinin kendine özgü faktörleri olduğudur. Bir girişim belirli bir sektörde, piyasada ve çevrede, belirli insan, sermaye, bilgi, malzeme kaynakları ile girişimcinin bireysel hedeflerine göre kurulmuş farklı özelliklerde ve tek olan işletmedir. Kendi işini kurmak isteyen girişimci adayları çevrelerinde gördükleri ve bir benzerini kurmayı hedefledikleri işletme örneklerini çok iyi analiz etmelidirler. Bu aşamada önemli olan nokta işletmelerin başarılarının altında yatan temel faktörü görebilmektir. Bu faktöre "temel başarı kriteri" demek doğru olur.